TABLETOP-OEFENING MET AI-AGENTS
Oefen de cybercrisis
voordat hij echt komt.
Een ransomware-ochtend in een paar uur: het MT werkt op een virtuele werkplek met mail, chat, tickets en telefoon, terwijl AI-agents de IT-collega, de pers, de toezichthouder, de collega's op de werkvloer en de aanvaller spelen. Een facilitator regisseert, een observator schrijft de nabespreking.
- 8 appsop één werkplek die lijkt op de eigen
- AI-agentsspelen IT, pers, toezichthouder, collega's en de aanvaller
- Op maatjullie rollen, systemen, kanalen en meldplichten
- Replayde oefening als film, met wat het MT wist naast wat er was
HOE HET WERKT
Van intake tot nabespreking, in vijf stappen
De oefening is op maat: alles wat de agents en de werkplek over de organisatie weten komt uit een gesprek met de facilitator, en de facilitator keurt het scenario goed voordat iemand het ziet.
- 1Intake
Een gesprek met de intake-agent, met crisisplan en organogram als bijlage. Het resultaat is een profiel van de organisatie: rollen, systemen, leveranciers, mandaten, meldplichten, de echte teams en kanalen.
- 2Voorbereiding
Uit het profiel maakt de generator het aanvalsplan, het scenario en de meetlat. De facilitator leest, past aan en keurt goed.
- 3Uitnodigen
Deelnemers krijgen een login per e-mail; hun rol in de oefening volgt uit de intake. De IT-collega wordt door een agent gespeeld.
- 4De oefening
De klok loopt, realtime of versneld. Injects vuren op sim-tijd; de agents reageren op wat het MT doet en laat. De regie keurt goed, stuurt bij of laat persona's op autopilot.
- 5Nabespreking
De observator-agent toetst het logboek aan de meetlat: besluiten, doorlooptijden, meldplichten, communicatie. Sterke punten en verbeteracties met een eigenaar.
DE WERKPLEK
Acht apps, zoals de echte werkplek
Elk MT-lid logt in op een eigen bureaublad. Een nieuw bericht geeft een korte melding; de apps tellen wat nog niet gelezen is. De facilitator kijkt mee op elke werkplek.
Eén plek waar de crisis samenkomt
Het kanaal van het crisisteam met de IT-collega, naast de openstaande besluiten met wachttijd, de toezeggingen en deadlines van persona's als aftellende tegels, de meldplicht-klokken en de systemen zoals het team ze kent. Niet hoe het werkelijk zit: dat weet alleen de regie.
DE REGIE
De facilitator ziet alles en houdt de hand aan de knop
- Time-out of overleg
Time-out zet de klok stil, voor uitleg of een echte pauze. Overleg laat de klok doorlopen terwijl het MT confereert: injects blijven komen en de nabespreking laat zien hoeveel sim-tijd dat kostte.
- Het MT veroorzaakt zijn eigen injects
Elke maatregel en elk besluit heeft vaste gevolgen: wie het merkt, via welk kanaal, hoeveel minuten later. Servers loskoppelen zonder de locaties te waarschuwen levert na acht minuten vragen van de werkvloer op, en daarna de locatiemanager.
- Injects op de tijdlijn
Gebeurtenissen vuren op sim-tijd; optionele injects zet de regie zelf in als het MT lucht nodig heeft of juist druk.
- Goedkeuren of bijsturen
Elke reactie van een agent wacht op de facilitator, tenzij de persona op autopilot staat. Tekst aanpassen kan voordat het MT het ziet.
- Werkelijkheid naast wat het MT weet
Systeemstatus, verborgen feiten, onderzoeken en het volledige logboek. De regie ziet alles, het MT alleen wat IT heeft gemeld.
- Wie wat kan weten
Persona's lezen alleen de kanalen die bij hen horen. De aanvaller leest de leksite en sociale media, de journalist sociale media en de eigen mail. Interne chat lekt niet, tenzij een inject dat regelt.
OP MAAT
Jullie organisatie, jullie kanalen, jullie meldplichten
De intake-agent leest het crisisplan en het organogram, vraagt wat ontbreekt en vult het profiel live. De generator maakt daaruit het scenario; de observator meet achteraf aan dezelfde meetlat.
WIE SPEELT MEE
De buitenwereld, gespeeld door agents
Alleen partijen die de organisatie echt heeft. Elke persona heeft een briefing met wat die weet en wil, en weet niets wat niet in de feiten of de berichten staat.
- ITDe IT-collega
Rapporteert wat hij ziet, doet kleine dingen zelf, legt alles met impact als besluit voor. Raakt moe en korter van stof naarmate de dag vordert.
- MSPLeverancier
Verwijst naar de SLA, wil eerst een ticketnummer, ontkent dat zijn account de bron kan zijn totdat het bewijs onontkoombaar is.
- ROPers
Heeft al twee medewerkers gesproken en een foto van de losgeldbrief gezien. Publiceert hoe dan ook om 11:00 en citeert letterlijk.
- CSToezichthouder
Het CSIRT of de toezichthouder bij de meldplichten uit de intake. Zakelijk, behulpzaam, wijst op de termijn.
- VZVerzekeraar
Alleen als de organisatie een cyberpolis heeft. Melden binnen 24 uur, forensisch onderzoek alleen via een erkend bureau, geen contact met de aanvaller zonder onderhandelaar.
- CCollega's
De werkvloer in een groepsapp. Vragen wat ze moeten doen, bellen familie als het stil blijft, verzinnen zelf iets als niemand iets zegt.
- RvTToezicht en medezeggenschap
Raad van toezicht, OR of cliëntenraad, alleen als de organisatie ze heeft. Willen vroeg en feitelijk horen, niet via de pers; komen zelf als de afgesproken termijn verstrijkt.
- JFJuridisch en financieel
De jurist die de tekst vooraf wil zien en op de meldtermijn wijst; de bank of salarisverwerker die betaalopdrachten blokkeert en weet wanneer de salarisrun is.
- ??De aanvaller
Zit in de onderhandelchat op de leksite en kent het aanvalsplan. Zakelijk, kort, dreigend zonder te schelden.
SPELREGELS
Veilig oefenen
- Alles is fictief en op maat
Organisatie, systemen, personen en adressen komen uit de intake of zijn verzonnen. Cliënt- en andere privénamen nooit.
- Niemand belt echt naar buiten
Pers, toezichthouder en verzekeraar zijn agents. Een codewoord stopt de oefening bij een echt incident.
- Geen bruikbare techniek
De agents geven geen technische instructies die buiten de oefening werken. Het gaat om communicatie, druk en besluiten.
- Geen-schuld
Het rapport beoordeelt het team en de afspraken, niet personen. Wat naar het model mag en hoe lang het bewaard blijft, spreek je af in de intake.
Uitgenodigd voor een oefening?
Log in met het e-mailadres waarop je de uitnodiging kreeg. Je krijgt een code per mail; een wachtwoord is er niet. Je rol en je werkplek staan klaar.